Opoe van de Mijl
Aflevering: 45 dd. 1-11-2016 versie: 1.1
BOMEN MET BERT
DE VERHALEN
Zij was liever voor de plantjes dan   voor   mensen….,   zo   merkte   mijn   moeder   op toen     de     tweede     vrouw     van     Jacobus     van Donkelaar,     haar     overgrootvader,     ter     sprake kwam.    Cornelia    van    Wijngaarden    was    haar naam.   Geboortig   van   Papendrecht   op   20   maart 1844.   Toen   ze   14   jaar   was   bleef   haar   vader   op zee,   zoals   dat   zo   fraai   heet.   Hij   bleef   ergens   op de zuid Atlantische Oceaan… Ze   blijkt,   zo   stel   ik   later   vast   verwant   te   zijn   aan mijn   vader,   via   de   Verheul-Kraal   lijn.   Dat   is   niet zo   verwonderlijk,   want   de   bewoners   van   al   de rivierdorpen kennen een grote verwevenheid…. Cornelia     was     eerder     gehuwd     geweest     met Willem   Scharloo,   een   tuinman   die   geboren   was op    de    Mijl.    En    daar    is    de    link    naar    de    Van Donkelaren: het tuinmanschap. Uit     dat     eerste     huwelijk     zijn     geen     kinderen bekend.   Willem   Scharloo   overlijdt   op   42j   leeftijd in    1886.    Cornelia    staat    er    alleen    voor.    Hun huwelijk heeft 16 jaar geduurd.
Jacobus   van   Donkelaar   is   geboren   in   1826. Als zoon   van   een   tuinman,   Jan   de   tuinman   en   Yda Stam.   De   plek   is   niet   bekend,   maar   ik   neem   aan dat   dit   in   de   buurt   is   van   het   Latourpad,   tweede Singel.   Jacobus   wordt   ook   tuinman   en   huwt   met Geertruida   Bouman   in   1851.   Zij   krijgen   7   kin de - ren,    waarvan    er    4    in    leven    blijven.        Geertruij overlijdt   in   1879   op   57j   leeftijd.   Enkele   maanden na    het    overlijden    trouwt    Jan,    mijn    overgroot - vader   met   Johanna   van   Schaik.   Koos   zijn   broer in 1887 en Ida in 1894. De    ouwe    Koos    hertrouwt    op    61j.    leeftijd    met Cornelia van Wijngaarden. Zij is dan 43 jaar. Jacobus    overlijdt    in    1901.    Dertig    jaar    later overlijdt Cornelia.
Waar woon je? We   hebben   al   vastgesteld   dat   de   Van   Donkelaren   in   de   19e   eeuwse   schil   woonden, de   buurt   van   de   Singel,   de   Spuiweg   en   het   station. Als   je   als   aanduiding   “van   de   Mijl” krijgt,   klinkt   dat   mijlenver   weg.   Terwijl   het   toch   heel   normaal   is   om   het   verschil   tussen grootouders van vaderskant en van moederskant uit te drukken in een “adresnaam”. Bij   Jacobus   zal   het   simpelweg   wel   zijn   geweest   opa   van   de   Spuiweg.   En   zo   geldt voor   Cornelia   dat   ze   “van   de   Mijl”   kwam,   een   buurtschap/gemeente   zuidelijk   van Dordrecht.   Haar   eerste   man   kwam   daar   vandaan   en   het   is   bekend   dat   ze   er   nog woonde   toen   ze   het   tweede   huwelijk   met   Jacobus   aanging.   Dat   Jacobus   er   later   ook is   gaan   wonen   en   zijn   naam   hechtte   aan   het   pand   zal   in   het   vervolg   van   dit   verhaal blijken.
De Mijl De   Mijl   Crabbe   en   Nadort   was   een   heerlijkheid op     het     eiland     van     Dordrecht.     Na     de     st. Elisabethsvloed   werden   drooggevallen   gronden weer    ingepolderd    en    in    cultuur    gebracht.    Het heeft    zich    nooit    tot    een    dorp    met    een    kern ontwikkeld.    Op    verschillende    kaarten    zien    we een   verschillende   omvang   van   het   gebied.   Soms doorsneden   door   de   Kil,   soms   uitsluitend   liggend op    het    eiland    van    Dordrecht.    In    latere    jaren wordt   het   eerst   tot   Dubbeldam   gerekend   en   later weer   tot   Dordrecht.   Vergraven   uiteindelijk   tot   een zeehaven…..    Op    een    kaartje    rechts    van    rond 1900 nog een herkenbaar gebied…
1 2 3 4
Vier markante punten:  1: latere plaats waar wij woonden: de Erasmuslaan. 2: De weg die tus- sen   2   en   3   noord-zuid   loopt   is   de   Spuiweg,   waar   Jacobus   eerst   woonde.   3:   plaats   van   Singel   191/200,   plaats   van   de   winkel   en woonplaats   van   zoon   Jacobus   van   1861.   (Villa   Renata)   4:   De   Mijl,   Naast   het   stoomgemaal   van   het   pand.   De   kruising   iets   links   van   de hoofdletter D. Het   latourpad   bevond   zich   helemaal   rechts   op   de   kaart   bovenste   witte   weg   iets   ten   zuiden   ervan.   Net   boven   de   spoorlijn   zijn   nog   veel groen en losliggende rode blokjes waarneembaar: villa-gebied en werkgebied van vele tuinlui. Schaal: 1 cm = 100 m.