Het ijsje van een kwartje
Aflevering: 51 datum: 5-4-2017 versie: 1.1
BOMEN MET BERT
DE VERHALEN
Naast   de   telefooncel   op   het   Hugo   de   Grootplein   staat   in   de   vijftiger   jaren een   ijstentje.   In   de   zomer   worden   er   vaak   twee   soorten   ijs   verkocht: vanille    en    een    andere    smaak.    Meestal    vanille    met    rozijnen,    Malaga genaamd. Er worden verschillende maten verkocht: van 5 cent: een klein horentje met één klein bolletje ijs 10 cent: een gewoon horentje met één grote bol ijs 15 cent: hetzelfde horentje met twee bolletjes (kleine) 20 cent: een vierkant bakje met een groot en een klein bolletje. 25 cent: een vierkant bakje met twee grote bolletjes Grotere   uitvoeringen   waren   er   niet.   IJs   werd   altijd   uit   de   hand   gegeten. Pas   later   ontstaan   er   ook   kartonnen   bakjes,   waar   je   het   ijs   uitlepelde   met een klein houten spaantje, later een plastic lepeltje.
Dat    was    wel    iets    anders    dan    die Magnum.     Er     zijn     gemiddeld     50 likjes   nodig   om   één   bolletje   ijs   op   te krijgen. Mannen   bijten   vaker   in   een   ijsje   dan vrouwen. Vrouwen likken. Leg   alle   Magnums   die   in   één   jaar worden   verkocht   achter   elkaar   en   je kunt 3,5 keer om de aarde heen.    
Het ijsje en de inflatie Was   dat   nu   duur   in   die   vijftiger   jaren?   Was het   duur   om   een   ijsje   te   kopen?   Ik   ging   het na.   Vijf   cent   zou   nu   rond   2   eurocent   zijn, de   inflatie   niet   mee gerekend.   Het   muntje bestaat    wel,    maar    je    kunt    er    niets    voor kopen!    Ik    betaal    er    alleen    in    Duitsland mee:   Daar   wordt   nog   niet   afgerond   op   5 (euro)cent! Toch   is   het   ijsje   van   vijf   of   van   een   kwartje voor    mij    een    begrip    geworden.    Vroeger rekenden   we   ook   in   zakjes   patat!   Kostte ook    een    kwartje!    Soms    meldde    je    je vriendjes    dat    iets    wel    10    zakjes    patat kostte!   En   iedereen   wist   dan   dat   het   vrij prijzig was… Wat   toen   een   kwartje   kostte   zou   nu   iets meer   dan   1€   zijn   (2010)   zie   grafiek.   schaal in guldens 1€ = fl 2,20371 Dus had dit verhaal ook kunnen heten: Het ijsje van een euro!
Soms   was   er   geen   ijsknijper, maar   werd   het   ijs   in   de   hoorn of   het   bakje   “gemetseld”   met een soort plamuurmes. De     ijscoman     kon     prachtig met selen:   met   veel   lucht   on - der de ijsklomp! middenonder    het    bakje    van een    kwartje.    Linksonder    de dubbeltjes en 15 cent maat.
Alles   was   lekker,   maar   ja   de   hoeveelheid   dus..   We   hadden   ook   andere   moge - lijkheden: Naar   Jamin   op   de   Krispijnseweg.   Daar   hadden   ze   blokken   ijs   (vanille)   van   7   bij   10 bij   1,5   cm.   In   een   papiertje   dat   je   open   kon   scheuren.   En   twee   losse   wafeltjes erbij!   Als   je   het   niet   snel   op   at,   droop   het   op   je   kleren…   Het   was   een   soort veredeld waterijs. Maar het was wel veel! Dan   was   er   nog   een   ijswinkel,   patat   frites   zaak   in   de   Jacob   Catsstraat.   Daar doopte   ze   het   ijsje   ook   in   de   gekleurde   korreltjes.   Ze   hadden   later   ook   softijs: veel   en   zacht…Hier   begonnen   in   de   vijftiger   jaren   de   eerste   nozems   zich   te manifesteren. Er stond een jukebox! In   de   zomer   werd   er   soms   ijs   gehaald   als   toetje.   Een   van   de   kinderen   ging   dan   op de    fiets    ijs    halen.    In    een    grote    bak/beker    werd    er    ijs    aangevoerd    en    thuis verdeeld.   Soms   fietste   er   een   ijscoman   met   een   karretje   door   de   straten. Met een belletje maakte hij zijn aanwezigheid kenbaar: “Mam, mogen we een ijsje”…….
Geen   prijs   zonder   te   weten   wat   het   inkomen   in die   tijd   was.   Ik   bedoel   het   inkomen   van   een   kind: zakgeld    dus!    Wat    ik    me    herinner    is    dat    mijn vader,   ik   zal   ongeveer   10   jaar   zijn   geweest,   ons zakgeld    begon    te    geven.    Hans    en    ik    kregen even   veel:   50   c.   per   maand.   25   cent   moesten   we sparen    door    bij    de    spaarbank    op    woensdag - middag    een    zegeltje    te    kopen    en    op    een spaarkaart   te   plakken.   Als   je   echt   het   hele   jaar goed   gespaard   had   kreeg   je   op   een   speciale kindermiddag    (met    film    etc.)    ook    een    boek uitgereikt.   De   titel   van   het   eerste   boek   ken   ik nog: “Rein de zeepkistcoureur!”. We   hadden   bij   ons   zakgeld   een   klein   boekje, waarin    we    de    inkomsten    en    uitgaven    verant - woordden.