Grootvader Jacobus
Aflevering: 15 dd. 09-2009 versie: 1.1
BOMEN MET BERT
DE VERHALEN
Jacobus wordt     geboren     als     zoon     van     Jan     van Donkelaar,   timmerman,   aannemer   en   winke - lier. We schrijven dan 1 juni 1880. Of    Jan    dat    laatste    beroep    ooit    zelf    heeft uitgeoefend   is   niet   duidelijk.   Vrouwen   konden in   de   tijd   Johanna   van   Schaik   niet   zelf   een verbintenis    aangaan.    De    man    moest    dat doen.    Zo    kom    ik    tot    de    constructie    dat      overgroot moeder    van    Schaik    iets    wilde    of moest   ondernemen.   Een   kruidenierszaak   was een    veel    voor komende    optie.    De    weduwe Stem pels    verkoopt    haar    zaak    aan    Jan    van Donke laar.   Dan   kan   Johanna   Elisabeth   Maria beginnen.    Het    geld    was    waarschijnlijk    hard nodig!   Ik   denk   dat   Jan   later   ook   meer   in   de winkel stond, dan achter zijn timmerwerkbank. Zoon    Jacobus,    waar    deze    aflevering    over gaat,   is   het   eerste   kind   van   de   serie   van   10! Twee   ervan   sterven   vroeg   (   5   en   2   jaar).   De derde    stief    op    26-jarige    leeftijd.    Hij    had    de bijnaam   de   Pianist.   Zal   wel   hebben   kunnen spelen.   Zus   Coby   weet   nog   dat   er   bij   oma   van de   Blekersdijk   (zo   werd   oma   van   Donkelaar van   Schaik   genoemd)   een   piano   stond.   Ze mocht    er    niet    op    spelen…    Al    deze    vroeg overleden      zonen      heetten      allemaal      Jan Johannes    Ferdinand.    Dan    was    er    nog    een Gerard    Cornelis    die    ook    maar    twee    werd. Later    wordt    er    nog    een    zoon    geboren    die dezelfde    naam    krijgt.    Hij    is    mogelijk    een beetje   het   zwarte   schaap   van   de   familie.   Ik weet   een   stuk   van   zijn   geschiedenis,   die   ik nog   wel   eens   zal   schrijven.   In   het   gezin   was er   één   dochter   Geertruida,   die   vier   jaar   jonger was    dan    mijn    grootvader.    Verder    dus    drie broers: Geert, Cees, Rinus en Simon.
Jacobus van Donkelaar Mijn   tweede   voornaam   is   Jacobus.   Genoemd   naar   Jacobus   van   Donkelaar.   We hebben    hem    al    in    uniform    gezien.    Kort    voor    het    moment    dat    hij    met    mijn grootmoeder, Mathilda Christina Maria van Kregten, trouwde. Voor   dat   huwelijk   had   hij   toestemming   nodig   van   zijn   commandant.   Hoe   anders zijn   de   tijden   geworden.   Geen   dienstplicht   meer,   geen   vijf   jaren   lang   je   vervelen en   hier   en   daar   een   oefening.   Geen   strikte   regels   over   je   eigen   privéaange - legenheden. We    vertellen    in    deze    aflevering    van    de    nieuwsbrief    zijn    levensverhaal.    Een verhaal   zoals   wij   dat   hebben   kunnen   reconstrueren.   Want   ik   heb   hem   nooit gekend. Hiernaast zit hij met zijn broers en zus. Zus   Geertruida   rechts   voor   (1885),   de   baby   is   Jan   Johannes   Ferdinand   (1892), Jacobus   (1880)   zit   daar   naast.   Links   tegen   hem   aan   staat   Rinus   (1890).   Boven links staat Cornelis (1887) en rechts Gerardus van 1885. We   missen   Siem,   maar   dat   is   verklaarbaar.   Hij   is   nog   niet   geboren.   De   foto   moet zijn   gemaakt   eind   1893   of   begin   1894.Karel   le   Grand   was   de   fotograaf.   Hij noemde zich hof-photograaf!
De winkel Grootvader   Jacobus   staat   op   bovenstaande   foto   met   een   mandfiets   voor   de deur   van   de   winkel.   In   de   deuropening   staat   de   kleine   Siem   (we   hebben   aan hem   een   special   besteed)   en   vader   Jan.   Ik   vermoed   dat   de   foto   rond   1899   is gemaakt. De uitvergroting laat alles iets duidelijker zien. Het   was   een   mandfiets   met   een   kleine   mand,   zonder   kettingkast.   Dus   klemmen graag   om   je   broeks pijpen!   De   deur   rechts   naast   de   winkel   geeft   toegang   tot   de boven woning,   waar   de   familie   woonde.   Vergelijk   die   deur   maar   met   de   foto   bij “het   huwelijk,   aflevering   13.   Boven   de   deur   hangt   een   uithangbord.   We   kijken   er recht   tegenaan.   Op   de   foto   hieronder   is   het   allemaal   wat   duidelijker   te   zien   en krijgen    we    ook    een    indruk    van    de    straat    waar    Jacobus    op    fietste.    Na    zijn schooltijd   zal   Jacobus   wel   ingezet   zijn   bij   het   werk   in   de   winkel.   Misschien timmerde   Jan   nog   wel.   Jacobus   is   wel   actief   in   de   winkel.   Maar   hij   zal   in   1901 eerst   de   militaire   dienst   in   moeten.   Meer   dan   vijf   jaar   zal   hij   deel   uit   maken   van de   Nationale   Militie.   Daarna   zal   hij   in   eerste   instantie   iets   anders   doen   dan   een winkel drijven.