GRID

Project

 

Hendrik Weymans (1753- 1831) wordt hier afgebeeld met zijn gezin  Abraham van Strij 1816

 

 

 

 

Dopen

Wat doe je met 50.000 Dopen?

Het eerste wat me te binnen schoot was: kijken of er iets met al die namen te doen is! En kun je er statistisch wat mee? Zit er systematiek in? Kortom er kwamen vragen naar boven die ik me als genealoog nog nooit gesteld had. Het aantal intrigeerde me. Ik dacht toen nog dat het er 48.000 waren. Maar helaas slager, het was ietsje meer! Dat terzijde. Jan Willem Boezeman van het Kenniscentrum Augustijnenhof vroeg me of we die berg gegevens niet beter toegankelijk konden maken. En het duurde niet lang of het idee kwam er om er in eerste instantie gezinnen van te maken. Met behulp van vrijwilligers moest zoiets kunnen lukken!

 

Een gezinsreconstructie! Een database waar ook andere feiten aan kunnen worden gekoppeld. Denk aan belastinggegevens, aan adressen, aan huizen. Steeds draait het om mensen en vaak hebben we maar een beperkt zicht op de omstandigheden. Ook de gezinsgrootte bijvoorbeeld? Waren de gezinnen groot? Zo’n database kan, zeker als er andere gegevens aan worden gekoppeld heel veel interessante zaken opleveren.

En zo is het idee voor het GRID-project ontstaan: De reconstructie van Gezinnen in Dordrecht.

 

Ooit is er wel eens een balletje opgegooid in de genealogiewereld om elke voorouder een code te geven. Noem het maar een historisch burger service nummer. Dan was duidelijk hoe de voorouders gegroepeerd waren. Een boeiend plan, maar of het ooit tot verwezenlijking komt in een zwaar verdeelde archiefwereld valt te betwijfelen. Hoe dan ook met ons project zetten we een voorzichtig stapje in die richting.

Grip

 

 

Grip

Grip

Om greep te krijgen op dit bergje dopen is wel het een en ander nodig. We gaan gezinnen reconstrueren. Ook die zullen genummerd moeten worden. En hoe ordenen we ze? En wat doen we met de gezinnen? Iemand komt uit een gezin en sticht er meestal zelf één (of meer). We willen er ons op dit moment nog niet druk over maken. Eerst maar die eerste stap. Elke dopeling kreeg een nummer en zijn vader en moeder een afgeleid nummer daarvan.

 

 

Database

Database

Duidelijk werd dat een deel computer-technisch kon worden opgelost, want al die namen roepen natuurlijk om ordening. Toch blijkt al snel dat er veel “handwerk” nodig is. De namen verschillen qua schrijfwijze nogal! Wat wil je? Vele dominees of kosters waren betrokken bij het op schrift stellen van de dopen. Ze hebben twee oren, maar waren mogelijk wat dovig. Ze kunnen schrijven, maar vraag niet hoe! En van een standaardisering van spelling was geen sprake, laat staan van namen…. Tel hierbij op het dialect en Cornelis wordt als Keesie ingeschreven.  Kortom het is soms moeilijk om twee dopen bij elkaar te zetten als de moeder de ene keer Lijsie Hendriks heet en de andere keer Elizabeth van der Matte. Pas als een derde kind geboren is met de moeders naam Lijsbeth Hendrikse van der Matten valt het kwartje. Het behoeft geen betoog dat dat voor een computerprogramma een lastige opgave is. Deels sorteren en deels het scherpe en vindingrijke menselijke brein is de oplossing van het probleem

 

 

Draagouders

Draagouders

Om duidelijk te maken hoe de structuur van de database in elkaar zit introduceren we het begrip draagouder. En in het verlengde ervan de draagvader en de draagmoeder.

Draagouders dragen per paar één dopeling naar de database. Zij hebben de namen die in het doopboek vermeld staan. Als er meer kinderen uit één gezin afkomstig zijn, zijn er dus meerdere draagouders. En die dragen (bijna altijd) dezelfde naam. Slechts één stel draagouders uit zo’n situatie gaat door als echte ouders. Zij krijgen de broertjes en zusjes van hun eigen dopeling onder zich, De draagouders van die laatste kinderen worden bedankt en doen niet meer mee. In principe verdwijnen ze uit de database.

De computer heeft reeds de dopen wat geordend. Ook blijkt dat de er al wat gegroepeerd was. En vrijwilligers doen nu de rest. Zij kijken wat werkelijk bijeen hoort en via een genealogieprogramma worden de gezinnen geformeerd. En zie daar de gezinnen zijn ontstaan.

 

 

Avontuur

Avontuur

We hebben een procedure uitgedacht om de ordening ordelijk te laten verlopen. Per setje van 500 dopen, die voorgeordend zijn, gaan vrijwilligers aan de slag om alles wat bij elkaar hoort ook bij elkaar te krijgen: de ideale mens-machine combinatie.

En waar we uitkomen? We zien wel! Dat is het avontuur. We moeten kijken of het proces werkt en of het haalbaar is qua tijd. We moeten gaan kijken wat we nog meer aan gegevens kunnen koppelen. We moeten gaan kijken of we de database kunnen laten uitgroeien tot een waardevol ankerpunt. We gaan natuurlijk later van de gezinnen families maken. Leuk voor de genealogen, maar ook voor de bezoeker die misschien dadelijk met en druk op de knop de buren van zijn verre voorouders kan vinden……

 

 

Slot

Slot

Oh ja, Toen ik na weken werk alle gegevens op orde had, kon ik het niet laten om even te kijken hoe het zat met de doopdag. Wanneer werden de kinderen nu gedoopt? Elke dag? Zo snel mogelijk? Alleen op zondag? In de Nederduitsgereformeerde kerk bleken de meeste kinderen te worden gedoopt op zondag en op woensdag. Donderdag was niet zo gewild….En nu nog uitzoeken waarom dat zo was. Maar dit weten we vast…….